Jaką miarą siebie mierzysz? Poczucie własnej wartości – Droga do akceptacji siebie.

2.02.2025 | Aneta Stryjewska, Coach Transformacyjny

“W tych chwilach, gdy myślimy, że nie jesteśmy wystarczająco inteligentni, ładni, szczupli, odnoszący sukcesy lub po prostu niewystarczający – pewna kobieta powiedziała mi – “Musisz wiedzieć, że nigdy nie będziesz wystarczająco dobra, ale możesz poznać swoją własną wartość, jeśli tylko odłożysz miarę.”

Tym cytatem podzieliła się Demi Moore, odbierając nagrodę na Złotych Globach 2025 r. A ja niosę go dalej w świat, bo uważam, że każda kobieta powinna usłyszeć te słowa. To prosta instrukcja, jak poczuć się dobrze ze sobą, jak poczuć swoją wartość i unikatowość, którą każda z nas wnosi do świata. 

Czy zdarza Ci się wątpić w swoją wartość?

Czy czujesz, że czasem zapominasz o tym, kim naprawdę jesteś?

Pragniesz na nowo połączyć się ze sobą i odnaleźć wewnętrzną siłę?

Poczucie własnej wartości tracimy, kiedy jesteśmy odłączeni od siebie albo mamy mało kontaktu z własnym wnętrzem. Jako ludzie funkcjonujemy w różnych sferach: ciała, umysłu, emocji i ducha. Kiedy brakuje nam świadomości tych sfer, połączenia i spójności między nimi, jesteśmy pozbawieni własnego wewnętrznego kompasu i zaczynamy żyć w zgodzie z oczekiwaniami innych: rodziny, społeczeństwa, pracodawcy. W takich momentach porzucamy nasze prawdziwe „ja”, przyjmując nie nasze standardy, co powoduje, że czujemy się niewystarczające. O poczuciu własnej wartości, świadczy to jak sama siebie traktujesz każdego dnia i jak pozwalasz traktować się innym. Jak wyglądają Twoje granice, dbanie o swoje potrzeby? Czy doceniasz sama siebie i celebrujesz swoje sukcesy? Czy działasz z poziomu “muszę”, “powinnam”, “wypada”, “należy”, czy “chcę”, bo tak myślę, tak czuję? Czujesz tę różnicę? Pamiętaj, zasługujesz na to by poczuć, że jesteś wystarczająca, wartościowa i masz w sobie moc. Daj sobie czas na oddech, refleksję i odkrywanie siebie.

Czym jest poczucie własnej wartości?

Poczucie własnej wartości to wewnętrzne przekonanie o tym, że jesteśmy wartościowi, godni szacunku, miłości i akceptacji, niezależnie od naszych osiągnięć, wyglądu czy opinii innych ludzi. To fundament, na którym opiera się nasza zdolność do tworzenia zdrowych relacji z innymi oraz podejmowania decyzji zgodnych z naszymi wartościami i potrzebami. Poczucie wartości nie wynika z zewnętrznych ocen, ale z wewnętrznego poczucia bycia wystarczającym takim, jakim się jest.

Poczucie własnej wartości może być kształtowane przez różne doświadczenia życiowe, w tym wychowanie, relacje z bliskimi, doświadczenia szkolne czy zawodowe. Bardzo często wpływ na naszą wartość mają słowa, które usłyszeliśmy w dzieciństwie, oczekiwania, które były wobec nas stawiane, czy też nasze sukcesy i porażki. Zewnętrzne kryteria społeczne, takie jak standardy piękna, osiągnięć zawodowych czy statusu, mogą wprowadzać w nas poczucie niedoskonałości lub poczucie, że nie spełniamy jakichś wyśrubowanych norm. Jednak prawdziwa wartość człowieka nie zależy od tych zewnętrznych miar, ale od wewnętrznej akceptacji samego siebie.

Skąd się bierze poczucie wartości?

Wychowanie i wpływ rodziny: Jeśli dziecko dorasta w środowisku, w którym jest często krytykowane lub jego osiągnięcia są bagatelizowane, może to wpłynąć na jego poczucie własnej wartości. Na przykład, dziecko, które nie otrzymuje pochwał za swoje wysiłki, może zacząć wierzyć, że nie jest wystarczająco dobre, niezależnie od tego, co zrobi. Tak też było u jednej z moich klientek – Basi, która jako najstarsze dziecko w rodzinie była traktowana jako pomoc domowa, a młodsze dzieci mogły się beztrosko bawić, dodatkowo młodsza siostra była określana jako “ta ładna”. Basia miała łatwość uczenia się i mimo, że nie zawsze miała na to wystarczająco czasu, otrzymywała bardzo dobre oceny w szkole, brała udziała w róznych olimpiadach i konkursach, w których wielokrotnie odnosiła sukcesy. Mimo to trafiła do mnie z bardzo niskim poczuciem własnej wartości, przemęczona ciągłym zadowoleniem innych i zabieganiem o ich uwagę – czytaj ciągłym pragnieniem bycia zauważoną i docenioną przez rodziców. Cały czas wywierała na sobie presję bycia coraz lepszą we wszystkim, bardziej zorganizowaną, zaradną i odnosząca sukcesy w każdej dziedzinie życia, jednak nieszczęśliwą, bo nie robiła tego z własnej, wewnętrznej potrzeby, tylko goniła za iluzją akceptacji, której  nie dostała w rodzinnym domu, a potem w nieświadomy sposób skopiowała ten wzorzec zachowania w swoim małżeństwie i odtwarzała go każdego dnia. Kiedy Basia zaczęła sobie uświadamiać rzeczywisty obraz jej sytuacji, doświadczać zatrzymanych emocji w ciele, pozwalać na ich transformację, zaczęła odzyskiwać siebie. Przede wszystkim sama z siebie zaczęła zdejmować presję bycia idealną matką, żoną, córką, siostrą, zaczęła wyraża swoje potrzeby, jak choćby tę – potrzebę wolnego czasu na spacer tylko ze sobą. Ciekawe jest to, że gdy sobie sama na to pozwoliła, mąż bez oporu, wręcz z pełną aprobatą zgodził się na zaproponowane zmiany i nowy podział obowiązków. Pamiętaj, kiedy podejmiesz decyzję, świat będzie Cię w tym wspierał!

Relacje interpersonalne: Nasza wartość jest również kształtowana przez to, jak traktują nas inni. Nie tylko rodzina, ale również rówieśnicy, nauczyciele, osoby, które wybieramy sobie na autorytety. Na przykład osoba, która jest w nierównej relacji, może zacząć wierzyć, że zasługuje na takie niewłaściwe, pozbawione szacunku traktowanie, co jest wynikiem niskiego poczucia własnej wartości. Najczęściej ma ona problem z wyznaczaniem swoich granic i toleruje zachowania, które ją krzywdzą i przekraczają. Często słyszę od moich klientek: “mam dobrego męża / partnera: ma swoje pasje, dobrze zarabia, niczego nam nie brakuje, nie zdradza mnie”. Po tych słowach następuje bardzo często chwila ciszy i zaraz potem pojawia się magiczny spójnik “ale” i ciąg dalszy zdania: “ale cały dom jest na mojej głowie, a ja też przecież pracuję”, “ale jestem sama z całą logistyką wożenia dzieci do szkoły i na zajęcia dodatkowe, bo on ciągle w pracy”, “ale nie ma bliskości między nami”, itp. Te przykłady mówią o tym, że nie jest to zdrowa, partnerska relacja, jeśli czujesz się w niej przytłoczona, nie masz czasu dla siebie i nie czujesz się kobieco. Wtedy na pewno nie możesz czuć swojej wartości. I nie chodzi tu, aby umniejszać i bagatelizować wkład drugiej strony w relację, ale aby nazwać rzeczy i zachowania takimi, jakimi one naprawdę są i zacząć wprowadzać zmiany, zaczynając od siebie. 

Poczucie własnej wartości w kontekście pracy i kariery: Osoba, która nie osiąga sukcesów w pracy, może zacząć kwestionować swoją wartość. Jeśli ocenia się tylko przez pryzmat wyników zawodowych, które są wypadkową przyjętych wcześniej kryteriów, nie widzi w sobie innych talentów i cech, może pojawić się przekonanie, że nie jest wystarczająco dobrym pracownikiem. Tak często mają osoby, które tworzą zaplecze, fundament do osiągnięć innych, będąc z nimi w solidnej i rzetelnej współpracy. To wszystkie te operacyjne działy i stanowiska, dzięki którym może być zrealizowana sprzedaż. Jeśli przełożeni widzą tylko efekt końcowy w postaci cyfr i rankingów sprzedaży, a nie doceniają zadań wykonywanych “w tle”, może pojawiać się poczucie niedocenienia. Jednak zawsze wtedy zadaj sobie pytanie – dlaczego godzę się na taką pracę i takie traktowanie? Niech to pytanie otworzy Cię na te obszary siebie, które potrzebują Twojej uwagi, aby to zmienić. Osoba, która jest świadoma swojej wartości nie tylko poprzez pryzmat pracy, ale i innych obszarów swojego życia (np. relacje, pasje, umiejętności), ma większą szansę na zdrowe poczucie własnej wartości, które nie jest zależne od jednego obszaru życia. Dobrze czuje się wówczas na swoim miejscu, ale również łatwiej jej podjąć jej decyzje o zmianie.

Przykład z mediów społecznościowych: W dzisiejszym świecie, pełnym mediów społecznościowych, łatwo jest porównywać się do innych i czuć się gorszym, jeśli nasze życie nie wygląda tak jak na zdjęciach innych osób. Kiedy ktoś widzi idealne zdjęcia innych, może poczuć się, że nie spełnia jakichś standardów. Taki wpływ mediów na naszą wartość może prowadzić do niezdrowego poczucia gorszości. Marta, kiedy trafiła do mnie na sesje właśnie tak o sobie myślał i czuła się jako “ta gorsza”. Kiedy uświadomiła sobie, że to poczucie gorszości wynika, z jej wrażliwości i delikatności, dzięki czemu jest bardzo empatyczną osobą, co wykorzystuje i co jest jej ogromnym zasobem w pracy, którą wykonuje zawodowo, jak również ma to swoje odzwierciedlenie w jej hobbystycznej twórczości, przestała tak o sobie myśleć. Pożegnała to, poczucie gorszości i zamieniła je na wrażliwość, co przyjęła jako swój wielki atut. Dziś już świadomie docenia siebie i to jaka jest. Prawda jest taka, że jedyną osobą, do której możemy się porównywać jesteśmy my sami sprzed jakiegoś czasu, sprzed roku, dwóch, dziesięciu. Osoba, która ma zdrowe poczucie własnej wartości, nie porównuje się do innych, bo rozumie, że każdy człowiek ma swoje unikalne życie i doświadczenia, które go kształtują. 

Czym jest zatem prawdziwa wartość?

Prawdziwa wartość nie polega na tym, co robimy, jak wyglądamy, czy jakie mamy osiągnięcia. Prawdziwa wartość to to, kim jesteśmy, niezależnie od zewnętrznych czynników. To akceptacja siebie w pełni, z wszystkimi swoimi zaletami i wadami. Jest to także umiejętność dbania o siebie, wyznaczania swoich granic i szanowania swoich potrzeb. To zdolność do traktowania siebie z miłością i szacunkiem, nawet w obliczu trudności.

Poczucie własnej wartości wpływa na nasze decyzje, zdrowie psychiczne i fizyczne, a także na nasze relacje. Osoby, które mają wysokie poczucie własnej wartości, są w stanie podejmować decyzje, które służą ich dobrostanowi, nie bojąc się opinii innych. Takie osoby potrafią też wyznaczać zdrowe granice w relacjach, co pozwala im unikać toksycznych sytuacji i zbudować zdrowe, wspierające związki.

Jak budować poczucie własnej wartości?

1. Akceptacja siebie: Zacznij od zaakceptowania siebie takim, jakim jesteś, w każdym momencie. Przestań porównywać się do innych i doceniaj swoje unikalne cechy.
2. Zadbaj o siebie: Regularna troska o swoje potrzeby fizyczne, emocjonalne i duchowe buduje poczucie wartości. Może to być odpoczynek, aktywność fizyczna, rozwijanie pasji czy medytacja.
3. Otaczaj się wspierającymi ludźmi: Poczucie własnej wartości rośnie, kiedy jesteśmy w relacjach z osobami, które nas szanują, akceptują i wspierają.
4. Świadome wybory: Podejmowanie decyzji zgodnych z własnymi wartościami i przekonaniami wzmacnia poczucie własnej wartości, ponieważ czujemy, że jesteśmy wierni sobie.

Poczucie własnej wartości to coś, co należy rozwijać i pielęgnować przez całe życie. Jest to proces, który daje ogromne korzyści w postaci lepszej jakości życia.

Oddech – narzędzie, które Cię wspiera w budowaniu poczucia wartości

Oddech to potężne narzędzie, które łączy ciało, emocje i umysł. Świadome oddychanie pomaga również we wzmacnianiu poczucia własnej wartości, wprowadzając harmonię między tymi sferami. Dlatego też przygotowałam dla Ciebie dwa proste ćwiczenia.

Zanurz się w swojej wartości

Zamknij oczy i skoncentruj się na swoim oddechu. Napełnij się oddechem, tak by Twoje ciała czuło się dotlenione i zrelaksowane. Kiedy to nastąpi, kontynuując oddychanie, przeprowadź wewnętrzny dialog i odpowiedź sobie na pytania:

• Co najbardziej w sobie cenię?
• Jakie mam talenty? 
• Jakie moje cechy i osiągnięcia świadczą o mojej wartości?
• Co mogę zrobić, aby lepiej wspierać siebie na co dzień?
• Czego mogę robić mniej, więcej, inaczej, a co przestać robić by bardziej czuć swoją wartość? 

Za każdym wdechem wyobraź sobie, że wciągasz w siebie poczucie wartości, swoje talenty i cechy, które uważasz za wartościowe, a z każdym wydechem uwalniasz wątpliwości, niepewność i wszystko to, co już Ci nie służy. 

Oddech afirmacyjny

Kolejną ważną praktyką jest oddech afirmacyjny. W trakcie wdechu powtarzaj afirmacje – przykłady zamieszczam poniżej, a na wydechu obserwujesz swoje myśli i ciało. Jeśli pojawiają się jakieś negatywne przekonania o sobie w związku z wypowiadaną afirmacją, możesz zadać sobie kolejne pytania: Skąd ja to wiem? Czy to na pewno jest prawda? Czy tak jest zawsze? Dalej oddychasz tymi odpowiedziami, które przychodzą do Ciebie. Podobnie jeśli w trakcie wypowiadania afirmacji zaobserwujesz jakiś dyskomfort w ciele, zacznij oddychać do tego miejsca, tak, jakbyś chciała oddechem, od środka je rozmasować. Obserwuj siebie i podążaj za odczuciami. Z każdym wydechem uwalniasz wszelkie wątpliwości, które kiedykolwiek mogły Cię ograniczać. To prosta metoda, która pomaga wzmocnić pozytywne przekonania na temat siebie.

Przykłady afirmacji do wykorzystania w tym ćwiczeniu: 

Jestem wystarczająca, taka jaka jestem.

Zasługuję na miłość, szacunek i dobro.

Moje uczucia, myśli i potrzeby są ważne, a moje zdanie ma wartość.

Mam prawo do bycia sobą i wyrażania swoich potrzeb.

Z każdym dniem staję się coraz lepszą wersją siebie.

Akceptuję siebie, swoje mocne i słabe strony.

Wystarczy, że jestem.

A jak brzmi Twoja autorska afirmacja? 

________________

Poczucie własnej wartości jest kluczowe w budowaniu zdrowych relacji ze sobą i z innymi. Dbanie o siebie, wyrażanie swoich potrzeb i granic to fundamenty, które pozwalają wzrastać w siłę. Pamiętaj, że Twoja wartość nie zależy od opinii innych, sukcesów czy wyglądu. Zawsze byłaś wartościowa – wystarczy, że to sobie uświadomisz. Wspieraj siebie, pielęgnuj swoje potrzeby i mocne strony oraz  doceniaj to, kim jesteś. 

Jesteś wystarczająca. Jesteś wartościowa. Twoje życie jest pełne możliwości.